in

24 ĐỊNH KIẾN NHẬN THỨC DẪN ĐẾN CÁC LỖI TƯ DUY CỦA CON NGƯỜI (phần 6)

16. THIÊN VỊ NIỀM TIN – BELIEF BIAS

Sự thiên vị niềm tin là xu hướng đánh giá sức mạnh của các lập luận dựa trên tính hợp lý của kết luận của họ hơn là mức độ họ ủng hộ kết luận đó mạnh mẽ như thế nào. Sai lệch niềm tin là một dạng lỗi cực kỳ phổ biến và do đó; chúng ta có thể dễ dàng bị mù quáng bởi niềm tin của mình và đi đến kết luận sai lầm. Sự thiên vị niềm tin ảnh hưởng đến các nhiệm vụ lý luận khác nhau, bao gồm cả lý luận có điều kiện, lý luận quan hệ và lý luận bắc cầu.

17. THIÊN KIẾN TỰ PHỤC VỤ – SELF-SERVING BIAS

Định kiến tự kỷ (Self-Serving Bias) xảy ra khi một cá nhân cho rằng, những kết quả tích cực họ đạt được là do nhân tố bên trong còn kết quả tiêu cực đến từ bên ngoài. Một ví dụ rõ nét cho trường hợp này là điểm số.

Lấy ví dụ, nếu một công ty tận hưởng một năm ăn nên làm ra, vị CEO sẽ lập một danh mục về sự cống hiến không thể thiếu của ông ta: những quyết định lỗi lạc, những nỗ lực không ngừng nghỉ, và sự nuôi dưỡng một nền văn hóa hợp tác năng động.

Tuy nhiên, nếu một công ty có một năm thất bát, chúng ta đọc thấy đủ loại tác động khác: nào là tỷ giá hối đoái đầy xui xẻo, sự can thiệp của chính phủ, những biện pháp mậu dịch đầy thâm hiểm của Trung Quốc, hàng loạt thuế quan ngầm, niềm tin của người tiêu dùng giảm sút, và v.v… Nói ngắn gọn: Chúng ta quy thành công cho bản thân và thất bại cho những nhân tố bên ngoài.

18. TƯ DUY TẬP THỂ – GROUPTHINK

Tư duy tập thể là một hiện tượng tâm lý xảy ra với một nhóm người vì mong muốn duy trì sự hài hòa và thống nhất trong nhóm nên đã dẫn đến những quyết định khác biệt so với cơ chế suy nghĩ, quyết định thông thường của từng cá nhân gộp lại.

Sự trung thành (loyalty) đối với tập thể đòi hỏi tránh đưa ra những vấn đề gây tranh cãi, hoặc tránh đưa ra nhiều phương án vì lo ngại làm trái với ý chí của tập thể, và do đó làm phai nhạt sáng tạo cá nhân cùng những ý nghĩ độc lập và độc đáo.

Cơ chế hoạt động tương tác nhóm có thể tạo ra một ảo tưởng cường điệu gây tự tin vào “sự đúng đắn” của quyết định tập thể. Trong trạng thái tâm lý này, các thành viên nội bộ nhóm (đối tượng trong nhóm) đề cao khả năng ưu việt về cơ chế làm ra quyết định của nội bộ nhóm mình, và đánh giá thấp mọi khả năng, suy nghĩ và quyết định của những nhóm khác hoặc cá nhân khác không thuộc nhóm của mình (những đối tượng ngoài nhóm).

19. THIÊN LỆCH TIÊU CỰC – NEGATIVITY BIAS

Lỗi này xảy ra khi bạn cho rằng số phận là không thể thay đổi, những vấn đề không có cách giải quyết và tất cả hi vọng đều tan biến.

Thiên lệch này đã trở lên phổ biến trong nhiều năm gần đây, và đó có thể là nguyên nhân khiến bạn bỏ lỡ mất nhiều cơ hội đầu tư quý giá trong đời.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

24 ĐỊNH KIẾN NHẬN THỨC DẪN ĐẾN CÁC LỖI TƯ DUY CỦA CON NGƯỜI (phần 5)

24 ĐỊNH KIẾN NHẬN THỨC DẪN ĐẾN CÁC LỖI TƯ DUY CỦA CON NGƯỜI (phần 7)