in

24 ĐỊNH KIẾN NHẬN THỨC DẪN ĐẾN CÁC LỖI TƯ DUY CỦA CON NGƯỜI (phần 5)

13. HIỆU ỨNG BÀNG QUAN – BYSTANDER EFFECT

Hiệu ứng bàng quan (Bystander effect) hay Hội chứng Genovese là hiện tượng tâm lý xã hội, hiện tượng này chỉ về một tình huống khẩn cấp mà trong đó những người có mặt không giúp đỡ nạn nhân. Các nghiên cứu cho rằng khả năng hỗ trợ có liên quan tới số người chứng kiến; nói cách khác, càng nhiều người chứng kiến thì càng có ít khả năng ai đó sẽ hỗ trợ.

Sự xuất hiện của những người chứng kiến khác làm giảm nhiều khả năng can thiệp. Điều này là do càng có nhiều người chứng kiến, thì một cá nhân chứng kiến lại càng ít xem vụ tai nạn là một vấn đề nghiêm trọng và ít nhận trách nhiệm để hành động hơn.

Hiện tượng bàng quan được nghiên cứu đầu tiên bởi hai nhà tâm lý học người Mỹ là John Darley và Bibb Latané năm 1968.

14. HIỆU ỨNG HEURISTICS – LỐI TẮT CHO TÂM TRÍ

Mỗi ngày chúng ta phải đưa ra rất nhiều quyết định, từ việc nên tin ai, nên làm gì, nên đi đường nào, hay bị người khác giận thì làm sao… Nếu với mỗi quyết định, chúng ta đều phải cân nhắc kỹ và phân tích mọi hệ quả có thể xảy ra thì có lẽ chúng ta sẽ không còn thời gian mất.

Vì vậy mà bộ não khiến mọi thứ dễ dàng hơn bằng cách sử dụng các chiến thuật tư duy hiệu quả gọi là heuristic. Heuristic là lối đi tắt của tâm trí giúp ta ra quyết định nhanh chóng mà không cần quá nhiều thời gian tìm kiếm và phân tích thông tin. Chúng rất có ích khi cần ra quyết định nhanh chóng và ít tốn công sức.

15. THE CURSE OF KNOWLEDGE – LỜI NGUYỀN KIẾN THỨC

Curse of knowledge xảy ra khi một người nói chuyện và thầm ám chỉ trong đầu rằng những người mình đang nói chuyện đã có đủ tiền đề để hiểu mình đang nói gì rồi. Họ không thể đặt mình vào vị trí của người đối diện, vì họ không nhớ rằng cảm giác không có kiến thức, không có những cái họ coi là kiến thức nền tảng.

Tại sao phải nói về chuyện này? Người dốt sẽ không nhận là mình dốt, còn người giỏi biết mình chưa đủ giỏi. Như mấy người có PH.D về Economics sẽ coi thế giới khác với người chưa từng được học qua. Người không có bằng cấp sẽ nói rằng nói chuyện với thanh niên PH.D này không được, vì chả hợp gu.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

24 ĐỊNH KIẾN NHẬN THỨC DẪN ĐẾN CÁC LỖI TƯ DUY CỦA CON NGƯỜI (phần 4)

24 ĐỊNH KIẾN NHẬN THỨC DẪN ĐẾN CÁC LỖI TƯ DUY CỦA CON NGƯỜI (phần 6)