in

24 ĐỊNH KIẾN NHẬN THỨC DẪN ĐẾN CÁC LỖI TƯ DUY CỦA CON NGƯỜI (phần 2)

4, Người kém thông minh không đủ thông minh để nhận ra điều đó (Dunning-kruger effect)

Theo đó, định nghĩa về hiệu ứng này như sau: “Hiệu ứng Dunning – Kruger là một sự lệch lạc nhận thức trong đó những người kỹ năng kém đưa ra những quyết định tồi và những kết luận sai lầm, nhưng việc thiếu năng lực lại ngăn cản nhận thức về chính những sai lầm đó.”

Dunning và Kruger đã tiến hành nhiều thử nghiệm liên quan đến sự tự nhận thức, trong đó có sự tự nhận thức logic, diễn đạt và tính hài hước. Họ phát hiện ra có sự chênh lệch thú vị đối với một số nhóm người khác nhau.
Trong bài thử nghiệm tự đánh giá chỉ số IQ, kết quả cho thấy nhưng người có chỉ số IQ dưới trung bình tự đánh giá điểm số của họ cao hơn thực tế, trong khi đó những người có chỉ số IQ trên trung bình tự đánh giá điểm số của mình thấp hơn thực tế.

Theo Dunning – Kruger thì nguyên nhân gây ra hiệu ứng tâm lý này là vì chúng ta thiếu kinh nghiệm và chưa từng trải qua những công việc đó để đánh giá, nên dẫn đến nhận định sai lầm. Ví dụ như việc lần đầu tiên bạn nấu một món ăn đơn giản, bạn nghĩ rằng điều đó không quá khó và mình có thể làm tốt và tốt hơn nhiều người khác.

5, Hiệu ứng phản tác dụng (Backfire effect)

“Khi một điều gì đó được bổ sung vào danh sách những quan niệm của bạn, bạn sẽ bảo vệ điều đó khỏi bị tổn hại. Bạn làm điều này một cách bản năng và vô thức khi phải đối diện với thông tin trái chiều. Thay vì tự đặt ra câu hỏi về những quan niệm của bản thân, bạn lại kiên quyết không từ bỏ chúng. Khi có người muốn sửa sai cho bạn, cố gắng phá hủy quan niệm sai lầm của bạn, sự giúp đỡ của họ bị phản pháo và lại càng khiến bạn khư khư giữ lấy quan niệm sai lầm của mình”

6, Hiệu ứng Barnum

Giáo sư Forer đã đưa ra kết luận rằng con người có xu hướng tin vào những lời mà họ muốn tin hơn là những gì được các tiêu chí khách quan kiểm chứng. Họ sẽ tự gắn mình với những lời đánh giá đó, hành động và cư xử như đúng những gì mà họ được tiếp nhận, mà quên mất rằng những đánh giá ấy đúng với số đông người nghe.

Hiệu ứng Barnum không chỉ được sử dụng phổ biến trong các lĩnh vực chiêm tinh học, bói bài, bói bã chè, hay các thể loại tương tự mà còn được sử dụng trong nghệ thuật thuyết phục của các nhà lãnh đạo.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

24 ĐỊNH KIẾN NHẬN THỨC DẪN ĐẾN CÁC LỖI TƯ DUY CỦA CON NGƯỜI (phần 1)

24 ĐỊNH KIẾN NHẬN THỨC DẪN ĐẾN CÁC LỖI TƯ DUY CỦA CON NGƯỜI (phần 3)